Skip to main content

Południowa Malta obejmuje obszar od Żabbar po Żurrieq. Linia brzegowa w tym rejonie jest bardzo urozmaicona. Oprócz niezliczonych zatok i zatoczek, jaskiń i grot, wiele jest także cikekawych budowli, takich jak świątynie i wieże.

Zespół miejski ciągnący się na południe i południowy wschód od Valletty w końcu ustępuje miejsca terenom rolniczym.

Dla turystów najciekawsze w tym rejonie jest wybrzeże. Marsaxlokk, gdzie tradycyjne łodzie kołyszą się na błękitnym morzu, jest najpiękniejszą maltańską wsią rybacką. Na południowy zachód od wsi znajduje się jedyna piaszczysta plaża nad zatoką Marsaxlokk, niestety zniszczona przez pobliską strefę wolnocłową i elektrownię.

Na południu, gdzie na nadbrzeżnych klifach kończą się doliny wyschniętych rzek, największą atrakcją jest Błękitna Grota (Blue Grotto). Rybacy z wioski Wied iż-Żurrieq chętnie obwożą turystów łodziami wzdłuż poszarpanej linii brzegowej pełnej grot.

Południowo-wschodnia część regionu obfituje w stanowiska archeologiczne.

 

Blue Grotto

Jeśli trafi się na sprzyjającą pogodę, spokojne morze i uczciwego przewoźnika, wycieczka łodzią wzdłuż malowniczych klifów południowego wybrzeża z pewnością będzie najatrakcyjniejszym punktem wycieczki po wyspie. Jedną z łodzi wypływających codziennie z Wied iż-Żurrieq można popłynąc na 25-minutową przejażdżkę wzdłuż klifów. Łódź mija skały o fantazyjnych kształtach i przepływa przez inne groty. Aby dotrzeć do Błękitnej Groty (nazwanej tak ze względu na intensywny kolor znajdującej się w niej wody), łódź przepływa przez monumentalną skalną arkadę, przypominającą łuk oporowy. Stąd wpływa się do groty, której głębokość sięga 45 m. Najlepiej wyruszyć rano, przed 11, gdy słońce jest jeszcze dostatecznie nisko, aby promienie wpadały do grot.

 

Filfla

Na tej skalistej wysepce, położonej w odległości 5 km od południowego brzegu Malty, utworzono rezerwat przyrody, w którym żyją rzadkie gatunki ptaków, np. nawałniki burzowe, mewy i maskonury. Wyspa jest niedostępna dla zwiedzających.

 

Ghar Hasan

Jaskinia znajdująca się na południowym wybrzeżu chętnie jest odwiedzana przez turystów ze względu na lokalizcję wysoko nad poziomem morza. Do jaskini można wejść tylko z pochodnią – wypożyczoną za drobną opłatą lub zabraną z domu.

 

Ghar Lapsi

Mimo, że nie jest to już tak piękne miejsce jak niegdyś, wciąż jednak tłumnie odwiedzane jest przez amatorów pływania.

 

Świątynie Hagar Qim i Mnajdra

Te bliźniacze kompeksy znajdują się w malowniczych miejscach nad morzem, z widokiem na wysepkę Fifla. Oba pochodzą mniej więcej z lat 3000-2500 p.n.e.

  • Hagar Qim – skupisko masywnych megalitów. Największy z nich ma wymiary 7×3 m. W końcu XIX w. znaleziono tu siedem figurek, między innymi Wenus z Malty. Stanowisko ma nieregularny kształt, który współtworzą różne komnaty i korytarze.
  •  Świątynie Mnajdra – Zespół trzech świątyń otacza ściana z koralowego wapienia. Podobnie jak w Hagar Qim występują tu także kamienne ołtarze, jeszcze wyraźniejsze ślady sklepień pozornych i kwadratowe otwory w ścianie sugerujące komnatę wróżebną. Cała fasada dolnej świątyni jest zdobiona wgłębieniami.

 

Marsaskalia

Ta niewielka wioska położona przy wąskiej, osłoniętej zatoczce, stopniowo przekształca się w popularną miejscowość turystyczną. W zatoce na południe od Marsaskali, nad St Thomas Bay, znajduje się jedyna piaszczysta plaża w tym rejonie. Jest jednak zbyt mała, aby mogła pomieścić tłumy turystów. Od południa osłaniają ją wysokie klify, natomiast w północnej części wznoszą się nowoczesne zabudowania.

 

Zatoka Marsaxlokk

Chociaż Masaxlokk zachowało charakter typowej wsi rybackiej, jednak pobliska zatoka zmieniła się wraz z powstaniem Maltańskiego Portu Wolnocłowego. Port przeładunkowy w zatoce, zwanej Pretty Bay, obsługuje około miliona kontenerowców rocznie.

Urok Masaxlokk przyciąga codziennie wielu tutystów. Na szczęście, brak miejsc noclegowych sprawia, że ta niewielka wieś rybacka nic nie straciła ze swego uroku.

 

Birżebbuga

Miasto leżące między dwiema zatokami jest od dawna ulubionym kurortem Maltańczyków. Piaszczysta plaża nad Pretty Bay jest – jak na Maltę – dość duża  i przyciąga tłumy turystów. Dla większości przyjezdnych największą atrakcją jest jaskinia Ghar Dalam, będąca jedną z pierwszych siedzib człowieka neolitu, który ok. 5000 r. p.n.e. dotarł na Maltę z Sycylii.

 

Borg in-Nadur

Osada Borg in-Nadur powstała w epoce brązu (1500-700 p.n.e.) i początkowo składała się z grupy owalnych chat otoczonych potężnym wałem. Dziś po osadzie pozostały tylko płytkie wykopy, niedaleko morskiego brzegu, prawdopodobnie używane kiedyś do przechowywania zboża lub wody.

 

Delimara

Przylądek Delimara, na którym stoi latarnia morska to znane miejsce spacerów. Nad Peter’s Pool można poopalać się na gładkich półkach skalnych lub popływać w kryształowo czystej wodzie. Na północ od Peter’s Pool znajdują się dwie zatoczki, gdzie klify wznoszą się niemal pionowo nad przejrzystą wodą.

 

Qrendi

W tej starej osadzie z wąskimi, krętami uliczkami znajdują się aż cztery kościoły i wieża Gwarena, która, wzniesiona na planie ośmioboku, jest jedyną tego typu budowlą na wyspie.

 

Hypogeum Hal Saflieni

Niezwykły podziemny labirynt odkryty w 1902 r. Na najniższym poziomie znaleziono szczątki około 7 tysięcy ludzkich ciał, a także fragmenty biżuterii i ceramiki. Dokładny cel, jakiemu służyło hypogeum, do dziś pozostaje zagadką. Powszechnie uważa się jednak, że był to zespół sakralny, używany jako miejsce pochówku i sanktuarium. Komnaty zajmują powierzchnię prawie 800 m2, leżą w trzech poziomach i sięgają głębokości 12 m poniżej powierzchni ziemi. W Narodowym Muzeum Archeologii w Valletcie znajduje się makieta hypogeum oraz zbiór znalezionych tam figurek (m.in. Śpiąca kapłanka) i ceramiki.

 

Świątynie Tarxien

Zaledwie kilkaset metrów od hypogeum znajdują się świątynie Tarxien, największy i najstarszy zespół obiektów z epoki miedzi zachowany na Malcie. Charakteryzują się one najbardziej misternymi zdobieniami. Świątynie budowane były bez użycia metalowych narzędzi, toteż ryty – spiralne wzory i motywy zwierząt – zadziwiają precyzją ówczesnych artystów.

W świątyniach Tarxien znajduje się najwięcej obiektów sztuki prehistorycznej na Malcie. Wartość odkrytych figurek i ceramiki jest bezcenna. Aby to ocenić warto odwiedzić Narodowe Muzeum Archeologii, gdzie znajdują się przedmioty z Tarxien. Zespół Tarxien składa się z trzech dobrze zachowanych świątyń  i ruin czwartej. Czas ich powstania budzi pewne kontrowersje, dominuje jednak pogląd, że wzniesiono je w latach 3500-2500 p.n.e.

 

Żabbar

To stare miasto rolnicze zaczęło się rozwijać w XVII w. w okresie budowy ogromnego kościoła parafialnego.

  •  Church of Our Lady of Grace – Świątynia jest dziełem architekta Tommasa Dingliego, ale z jego oryginalnego projektu niewiele dotrwało do naszych czasów. W małym muzeum znajdują się obrazki wotywne ofiarowane przez cudownie ocalonych w różnych wypadkach. Do kościoła w Żabbar przybywa wielu pielgrzymów, a w wigilię święta Matki Boskiej Łaskawej z Rabatu przyjeżdżają tu cykliści, motocykliści i kierowcy samochodów, którzy chcą poświęcić swoje pojazdy.
  • Żabbar Gate – Żabbar jest połączone z Trójmiastem bramą triumfalną, najpiękniejszą w ciągu umocnień Linii Cotonera. Zdobi ją popiersie wielkiego mistrza Nicolasa Cotonera (który sfinansował budowę umocnień nazwanych jego imieniem) w otoczeniu aniołów.

 

Żejtun

W tej starej wsi zachowały się dwa kościoły. Ponury i majestatyczny Church of St Catherine z XVII w., którego kopuła wznosi się nad zabudowaniami, należy do najlepszych dzieł Lorenza Gafy. Church of St Gregory jest nieco starszy i bardziej zniszczony. Wzniesiono go w 1436 r., potem jednak został powiększony przez joannitów, stąd mieszanina stylów.

 

Żurrieq

Ta duża wieś jest jedną z najstarszych na wyspie. Niektóre budynki pochodzą jeszcze z czasów joannitów. W kościele pod wezwaniem św. Katarzyny znajdują się cenne dzieła Mattii Pretiego, który mieszkał w tym mieście. Na obrzeżach wsi warto zwiedzić Armeria Palace z wieżą zegarową. W opuszczonej osadzie Hal Millieri odrestaurowano późnośredniowieczny kościół, Church of the Annunciation, w którym jest kilka ciekawych polichromii.

Żurrieq jest znane z odbywających się latem świąt ludowych. Festa trwa kilka dni, ulicami przechodzą długie procesje, a wszyscy podziwiają olśniewające pokazy sztucznych ogni.