Skip to main content

Gozo, usytuowane zaledwie 6 km od północnego wybrzeża Malty, często uchodzi za jej miniaturę. Pod wieloma względami jest to prawda. Małe pola poprzedzielane kamiennymi murkami, domu o płaskich dachach i niewiarygodnie niebieskie morze istotnie bardzo przypominają Maltę. Jest tu jednak dużo spokojniej, bardziej sielsko i zielono, życie zaś toczy się wolniej, ulice są schludniejsze, a plaże mniej zatłoczone. Patrząc na szeroką dolinę Ramla i wielką połać piasku u jej wylotu, łatwo zrozumieć, dlaczego właśnie w grocie na Gozo, jak głosi legenda, piękna nimfa Kalipso więziła przez 7 lat Odyseusza wracającego z wojny trojańskiej.

W panoramie wyspy dominują wzgórza o zokrąglonych szczytach i kopuły kościołów. Zabudowania we wsiach zwracają uwagę swoją oryginalnością. Starsze domy mają pięknie rzeźbione, zabudowane balkony, nowsze – spiralne kolumny i kunsztowne ornamenty rzeźbiarskie.

Na Gozo nie brakuje też innych atrakcji. Wszystkie drogi rozchodzą się promieniście ze stolicy wyspy, Victorii (wielu mieszkańców używa starej nazwy – Rabat). Większość turystów przyjeżdża tu na jeden dzień z Malty, aby zwiedzić stolicę, a zwłaszcza usytuowaną na szczycie wzgórza twierdzę, dobrze zachowane ruiny prehistorycznych światyń Ggantija i malownicze wsie rybackie Xlendi i Marsalforn.

 

Victoria

Stolica wyspy i jej główny ośrodek administracyjny jest gwarnym miastem skupionym wokół twierdzy na wzgórzu. Turyści chętnie przybywają tu promami z Malty na jednodniową wycieczkę. Dłuższy pobyt może być utrudniony, gdyż zakwaterowanie oferuje tu tylko jeden pensjonat, niewiele jest też miejsc, gdzie można coś zjeść wieczorem.

  •  Il-Kastell – Potężne umocnienia twierdzy stojącej na spłaszczonym szczycie wzgórza dominują nad centralną częścią wyspy. Mury obronne, otaczające również katedrę i kilka muzeów, pochodzą z początku XVII w. Wzniósł je król hiszpański Filip II wraz z mieszkańcami Gozo. Joannicci wzmocnili mury i korzystali ze schronienia w twierdzy podczas ataków Turków i piratów. Twierdza mogła pomieścić wówczas wszystkich mieszkańców Gozo. Trzęsienie ziemi w 1693 r. zamieniło dużą część twierdzy w rumowisko. Obecnie mury obronne są odrestaurowywane.
  • Muzeum Archeologii – mieści się w XVII-wiecznym Palazzo Bondi i prezentuje różne znaleziska archeologiczne z terenu wyspy, od prehistorycznych fragmentów garnków po rzymskie amfory i ceramikę znajdowane we wrakach u brzegów Gozo.
  •  Katedra – W obrębie murów twierdzy znajduje się również katedra z klasycystyczną fasadą, wzniesiona w latach 1697-1711. W porównaniu z dość skromną fasadą, wnętrze jest bogato zdobione. W nawie głównej znajdują się liczne nagrobki, a boczne kaplice są dekorowane barokowymi malowidłami. Najciekawsza jest jednak iluzjonistyczna polichromia w nawie głównej, imitująca olbrzymią kopułę. (Na prawdziwą zabrakło pieniędzy.)
  •  Cathedral Museum – mieszczące się w głębi katedry prezentuje kolekcję szat i przedmiotów liturgicznych, obrazów oraz manuskryptów.
  • Centrum Rzemiosła – Stała, obszerna wystawa rzemiosła Gozo mieści się w zabudowaniach dawnego więzienia.
  •  Folklore Museum – Eksponaty w tym muzeum wystawiono we wnętrzach trzech późnośredniowiecznych budynków. Prezentują one życie codzienne mieszkańców Gozo w ciągu wieków.
  •  Knight’s Armoury – Budynek zbrojowni joannitów z końca XVIII w., w XIX w. i podczas II wojny światowej służył brytyjskiemu garnizonowi.
  •  Natural History Museum – W tym niewielkim muzeum prezentowane są okazy związane z geologią oraz florą i fauną morską w rejonie wyspy, między innymi skamieniałości, ryby i koralowce.
  •  It-Tokk – Od wielu wieków ten obsadzony drzewami rynek jest ośrodkiem życia mieszkańców Victorii. W sklepach przy rynku można kupić grube swetry, a w barach wypić można miejscowe wino. Na placu stoi figura Chrystusa wzniesiona dla upamiętnienia żołnierzy i cywilów z Gozo, którzy zginęli podczas II wojny światowej. Nieopodal rynku stoi niedawno odnowiony XVIII-wieczny kościół św. Jakuba i budynek Banca Giuratale, wzniesiony w 1733 r. na życzenie wielkiego mistrza, w którym obecnie mieszczą się instytucje rządowe. Warto przejść się uliczkami dawnej części miasta przyległej do rynku, przy których stoją budynki o  oryginalnych fasadach, zaś sklepiki i barki urzekają lokalnym kolorytem.
  •  St George’s Basilica – Monumentalny budynek bazyliki św. Jerzego góruje nad placykiem It-Tokk. Wzniesiono ją w 1673 r. Wielokrotnie powiększana i upiększana, zyskałą nazwę „złotej”, gdyż wnętrze jest obficie zdobione złoceniami.
  •  Triq Ir-Repubblika – Niegdyś na tej ulicy odbywały się wyścigi kłusaków. Obecnie organizuje się je tylko podczas świąt. Ta wyjątkowa malownicza ulica znana jest także ze stojących przy niej domów często z bardzo ozdobnymi zabudowanymi balkonami.

 

Dwerja Coast

Klify, groty i różne dziwy przyrody sprawiają, że krajobrazy Dwerji są najciekawsze w Gozo. W pogodne dni głębokie i czyste morze jest niezwykle atrakcyjnym miejscem do nurkowania i pływania. Można tu również obejrzeć najstarsze wykute w skale panwie w Gozo, wciąż używane latem do pozyskiwania soli.

  •  Azure Window (Błękitne Okno) – Ta monumentalna wapienna arkada, znajdująca się nieopodal przylądka Dwerja, powstała na skutek erozji działającej przez wiele tysięcy lat.
  •  The Inland Sea – Za Błękitnym Oknem od strony lądu znajduje się zbiornik ze słona wodą, otoczony wysokimi wapiennymi klifami, który łączy z morzem tunel wydrążony w skałach. Gdy morze jest wzburzone, można się tu kąpać w spokojnej, płytkiej wodzie. Gdy pogoda jest odpowiednia, można wynająć łódź rybacką, popłynąć przez tunel na otwarte morze i obejrzeć klify oraz Błękitne Okno od strony morza.

Gharb

Gharb jest jedną z najpiękniejszych i najzaciszniejszych wsi po zachodniej stronie Gozo. Urzekające są zwłaszcza zabudowane balkony domów, niektóre bardzo stare i kunsztownie rzeźbione. W centrum stoi barokowy kościół, Church of Immaculate Conception, z fasadą z kwiatowymi ornamentami oraz figurami symbolizującymi Wiarę, Nadzieję i Miłość.

 

Marsalforn

Z niewielkiej rybackiej wioski, odwiedzanej przez nielicznych mieszkańców Gozo, Marsalforn stało się największy kurortem na wyspie. Obecnie więcej tu hoteli i sklepów z pamiątkami niż łodzi rybackich stojących w porcie. Jedyna niewielka żwirowa plaża przyciąga tłumy turystów. Znacznie spokojniej jest nad zatokami Obajjar i Xwieni. Okoliczne panwie pochodzą z 1740 r. i wciąż są używane. Dostarczają corocznie kilku ton soli.

 

Mgarr

Zwiedzanie Gozo rozpoczyna się zwykle od Mgarr, do którego dopływają promy z Malty. Najokazalszą budową jest kościół Matki Boskiej z Lourdes, stojący na klifach i górujący nad wsią. Na południowym zachodzie znajdują się mury i bastiony fortu Chambraya.

  •  The Gozo Heritage – W zaadaptowanym domu rolnika, stojącym nieopodal drogi Mgarr – Victoria, można obejrzeć cykl zrekonstruowanych scen historycznych. Ilustrują one 7000 lat burzliwych dziejów wyspy. Miejscowy sklep sprzedaje tradycyjne wyroby rzemiosła z Gozo.

 

Nadur

Nazwa miasteczka po arabsku oznacza punkt obserwacyjny. Tutejsza wieża, stojąca na górskim grzbiecie wznoszącym się 152 m n.p.m., była za czasów joannitów główną strażnicą całego wschodniego wybrzeża.

Największą atrakcją Naduru jest XVIII-wieczny kościół pod wezwaniem św. św. Piotra i Pawła, którego wielkość i bogate dekoracje świadczą o zamożności mieszkańców miasteczka.

 

Qala

Ta zaciszna wieś na wschód od Naduru znana jest z XIX-wiecznego wiatraka, który jest wprawdzie nieczynny, lecz pozostał jako jeden z nielicznych na Malcie.

 

Ramla Bay

Na północ od Naduru, nad zatoką Ramla, ciągnie się pas piaszczystej plaży. Ponieważ jest to jedyna piaszczysta plaża na Gozo, latem jest tu bardzo tłoczno.

  •  Calypso’s Cave – Legedna głosi, że w grocie tej wracający spad Troi Odyseusz był przez 7 lat więźniem i kochankiem nimfy Kalipso. Z czasem głazy zasypały jednak wejście do groty i obecnie widoczna jest właściwie tylko szczelina w klifie. Jedyną atrakcją tego miejsca jest zapierający dech w piersiach widok na dolinę i zatokę.

 

San Lawrenz

W tej rolniczej wsi na klifach przez wiele lat mieszkał brytyjski pisarz Nicolas Monserrat, autor powieści The Kappilan of Malta.

 

Sannat

Ta zaciszna, rozległa wieś rolnicza na południu znana jest z pięknych koronek oraz bogato rzeźbionych, kamiennych galerii zdobiących miejscowe domy. Najważniejszym punktem wsi jest kościół pod wezwaniem św. Małgorzaty, z dwiema bliźniaczymi wieżami dzwonniczymi, wzniesiony w 1718 r. w miejscu starej świątyni.

Poza granicami wsi znajdują się klify Ta’Cenc wznoszące się na wysokość 180 m.

 

Ta’Pinu

Centrum pielgrzymek mieszkańców Gozo i Malty, nowoczesne, neoromańskie sanktuarium majestatycznie góruje nad okolicą. Od końca XIX w. kościół jest miejscem, gdzie marynarze uratowani z rozbitych okrętów a także cudownie uzdrowieni składają wota. Naprzeciwko kościoła, na wzgórzu Ghammar, znajduje się 14 marmurowych stacji Drogi Krzyżowej z naturalnej wielkości postaciami.

 

Xaghra

Duży, bogato zdobiony barokowy kościół Matki Boskiej Zwycięskiej jest centralnym punktem tej rozległej wsi położonej na szczycie wzgórza. 8 września, w rocznicę przerwania wielkiego oblężenia Malty, ulicami wioski przechodzi procesja z figurą Matki Boskiej, wieczorem zaś odbywa się pokaz sztucznych ogni.

Do innych atrakcji Xaghrt należy stanowisko archeologiczne z neolitycznymi świątyniami Ggantija, znajdujące się na obrzeżach wsi. Warto odwiedzić te starożytne świątynie ze względu na ich położenie, spod murów rozciąga się bowiem piękna panorama większej części Gozo. Pochodzą one z lat 3600-3000 p.n.e. i należą do najpiękniejszych na Malcie.

  •  Ninu’s Cave – niewielka jaskinia znana z efektownych stalaktytów i stalagmitów.
  •  Wiatrak Ta’kola – zbudowany w 1725 r. należy do niewielu, które przetrwały na Gozo. Obecnie mieści się w nim muzeum z dobrze zachowanymi różnymi urządzeniami młyna.
  •  Xerri Grotto – jaskinia odkryta przed 70 laty. Jest nieco większa i ciekawsza od jaskini Ninu.

 

Xewkija

Kopuła tutejszego kościoła należy do największych na świecie. Twórcy kopuły chcieli, aby była ona większa od tej, która nakrywa świątynię w Mosta, ale udało im się tylko połowicznie. Kopuła w Xewkiji jest co prawda wyższa, ale ma mniejszą średnicę.

 

Xlendi

Dolina Xlendi kończy się nad jedną z najładniejszych zatoczek na Gozo. Jej turkusowe wody od lat inspirują artystów i fotografików. Żwirowa plaża, skaliste wybrzeże i czysta woda przyciągają latem amatorów opalania, kąpieli i pięknych spacerów, zaś jaskinie i rafy są atrakcyjne dla miłośników nurkowania. Schody ze szczytu klifu na wybrzeże prowadzą do zacisznego oczka wodnego, w którym można się wykąpać.

 

Żebbug

Z osady na szczycie wzgórza roztacza się piękny widok na wybrzeże. W miejscowym kościele można obejrzeć dekoracje z trawertynu, który jest wydobywany na wyspie.

 

Gozo-Azure